Column: Oorsprong Zwarte Piet heeft niets te maken met racisme

Column: Oorsprong Zwarte Piet heeft niets te maken met racisme

COLUMN – De gemeente Groningen zwicht voor een handjevol activisten uit de Randstad en verbant Zwarte Piet uit Groningen.

Onlangs werd bekend dat de Sinterklaasintocht in Groningen het in de nabije toekomst zonder Zwarte Piet moet doen. Volgens burgemeester Peter den Oudsten (PvdA) juicht het stadsbestuur een verandering van de traditie toe. De gemeente zwicht hiermee voor de actie die enkele jaren geleden door een klein groepje activisten van de groep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) is opgezet.

Volgens KOZP is Zwarte Piet “een figuur gebaseerd op de stereotyperende weergave van zwarte mensen in de 19de eeuw.” Echter komt de verschijning die wij nu als Zwarte Piet kennen eigenlijk voort uit een oeroude Indo-Europese rite. Een rite waarvan de oorsprong zelfs terug zou gaan naar 600 voor Christus. Pas vanaf 1868 ging het hulpje van Sinterklaas Zwarte Piet heten, wat een middeleeuwse naam was voor de duivel.

Karikatuur van de duivel

Neerlandicus Herman Pleij laat in een interview weten dat Zwarte Piet simpelweg een karikatuur is van de duivel. Volgens de hoogleraar is het Sinterklaasfeest een reinigingsfeest waarin de samenleving wordt schoongewassen. “De goede kindjes worden beloond en de slechte kindjes gewraakt. Daar heeft Sinterklaas een instrument voor nodig en dat is een demon: de duivel die van oudsher als de zwarte knecht van God wordt afgebeeld.”

Foto: de duivel met kindjes op een roe

Met het weren van Zwarte Piet uit de gemeente Groningen verloochend het stadsbestuur dus een eeuwenoude traditie. Een traditie die teruggaat tot vóór de geboorte van Christus. Een traditie die niets te maken heeft met racisme, maar alles met een oeroud ritueel. In plaats van Zwarte Piet een andere kleur te geven, zou hij juist nóg zwarter moeten worden geschminkt. Al dan niet met hoorns en een staart, zodat overduidelijk wordt dat het een karikatuur is van de duivel.

Wild Geraas

Wil je meer weten over de oorsprong van Zwarte Piet en de Sinterklaasviering? Bekijk de documentaires Wild Geraas en Mijn ontmoetingen met de duivel of lees de boeken Wild Geraas en Zwarte Sinterklazen van Arnold-Jan Scheer.

Foto: Arnold-Jan Scheer