Filmrecensie: De Beentjes van Sint-Hildegard ★★★★☆

Filmrecensie: De Beentjes van Sint-Hildegard ★★★★☆

KINEPOLIS – Het huwelijk is een vorm van begeleid wonen en er komt een moment dat je er voor op de loop wilt. Herman Finkers en Johanna ter Steege laten in een luchtige maar ook zeer gelaagde film zien hoe de verhoudingen in een relatie bepalend zijn voor de individuele vrijheid.

In De Beentjes van Sint-Hildegard wordt er een vergrootglas gelegd op de dagelijkse gang in relaties, die van veearts Jan (Herman Finkers) en wetenschappelijk onderzoekster Gedda (Johanna ter Steege) krijgt wel twee vergrootglazen.

We stappen het leven van de familie binnen als (schoon)vader Arend op bedevaart gaat naar het graf van de heilige Hildegard van Bingen. Arend weet de reis niet te voltooien. Zijn laatste wens is gecremeerd te worden waarna zijn as uitgestrooid moet worden bij ‘de Beentjes van Sint-Hildegard’. Maar daar steekt schoonmama een stokje voor. ‘Dat is toch veel te onpraktisch, die mannen ook altijd met hun onrealistische voorstelling van zaken.’ Schoonpa wordt gewoon begraven. Het niet respecteren van de laatste wens van zijn schoonvader zet Jan aan het denken over zijn eigen wensen die niet gerespecteerd worden. Jan zal de reis voltooien, namens Arend en alle mannen die bij hun vrouw onder de plak zitten.

En onder de plak zit hij. Tot in het hilarische laat echtgenoot Gedda zien dat zij wel weet wat Jan nodig heeft. Lichte vormen van protest of eigenzinnigheid van Jans kant krijgen steevast als antwoord ‘Wat weet een kerel nu wat ie wil?’ In de generaties ervoor ging het ook al zo, dat zien we terug op de begrafenis als de kleinzoon zijn dode opa toespreekt: ’Je bent 63 jaar getrouwd geweest met oma Sinie, maar nou heb je rust’. Het zet de toon voor alle andere momenten in de droogkomische stijl van Finkers. 

Rust, daar heeft Jan ook wel zin, maar doodgaan wil hij daarvoor nog niet. De liefde (lees bedilzucht) van Gedda wordt hem te veel en hij verzint een list. Een zeer kolderieke weliswaar, -want wie veinst er nu dementie?- maar iedereen in het spel komt ermee weg. Juist in het absurde komt de emancipatie van de personages tot zijn recht.

Regisseur Johan Nijenhuis (de koning van de Romkom) laat dit keer de liefde van de minder romantische kant zien. We zien een verfrissend tafereel van het leven ná de allesbelovende ze-leefden-nog-lang-en-gelukkig-kus. De keuze de film in het Twents uit te brengen is verrassend en verrijkend. Het Twents kent vele creatieve zegswijzen die vertaald naar het Nederlands zelfs zeggingskracht verliezen. Kijk dus ook met je oren, dan beleef je meer.

Iets minder sterk is de weg naar de titel van deze film. Wie Finkers een beetje volgt, weet dat hij een mystieke kant heeft. Daar komt de bedevaart naar de beenderen – uitgedrukt als rare fantasieën opwekkende ‘beentjes’ – van St-Hildegard vermoedelijk vandaan. In de film is het een wat rommelige tocht, er wordt gepoogd via metaforische beelden een diepere betekenis naar voren te halen, maar om die laag goed te doorgronden moet je haast nog een keertje gaan kijken. En dat zou helemaal niet erg zijn. Twee keer je overgeven aan de lach. Twee keer ervaren hoe normaliteit prachtig wordt vormgegeven door absurditeit, de scheidslijn is dun.

Om te begrijpen dat Jan zich niet weet te ontworstelen aan het vrouwelijk juk, hoef je maar een keertje te gaan. Conflictmijdende Jan voegt zich ogenschijnlijk niet meer in het pad dat Gedda voor hem heeft voorgesorteerd, maar wie goed kijkt ziet dat hij dat oplost door opnieuw het conflict uit de weg te gaan. ‘Het heeft geen nut maar wel zin’, om met Finkers te spreken.

De Beentjes van Sint-Hildegar draait nog een aantal weken bij Kinepolis Euroborg Groningen.

Over de auteur

Deze recensie is geschreven door Nelleke de Jong. Nelleke is portretschrijver en specialist in content- en merkstrategie. Haar werk gaat over identiteit van mens en organisatie en is te lezen op LinkedIn.

Foto: Kinepolis Groningen