Kunstmatige intelligentie (AI) is een onmisbaar onderdeel geworden in het bedrijfsleven, van slimme chatbots tot automatische analyses en besluitvorming. AI maakt het werk sneller en efficiënter. Tegenover alle innovatie die AI met zich meebrengt, vormt deze nieuwe technologie ook cybersecurityrisico’s. Cybercriminelen gebruiken AI net zo slim als bedrijven dat doen en ondoordacht gebruik van AI kan leiden tot datalekken. Zo waren er recente datalekken bij onder andere Clinical Diagnostics (2025), ASML (2026) en een cyberaanval bij het AZ Monica ziekenhuis in België (2026). Maar wat moeten organisaties nu écht weten over AI en cybersecurity om datalekken en cyberaanvallen te voorkomen?
AI als hulpmiddel voor betere beveiliging
Het inzetten van AI om digitale dreigingen sneller te herkennen is steeds vaker de norm. Slimme algoritmes analyseren grote hoeveelheden data en signaleren afwijkingen in netwerkverkeer, verdachte aanmeldingen of ongebruikelijk gedrag. Aanvallen zijn hierdoor eerder te detecteren dan met traditionele beveiligingsmaatregelen.
Voor bedrijven is dit extra waardevol, omdat cybersecurityteams vaak onder druk staan door personeelstekorten. AI-tools kunnen routinetaken overnemen en waarschuwingen geven, terwijl menselijke experts zich richten op analyse en besluitvorming. In de praktijk werkt AI dus het beste als ondersteuning, niet als vervanging van mensen.
De keerzijde: AI in de handen van cybercriminelen
AI biedt niet alleen kansen voor bedrijven, maar ook voor cybercriminelen. Een van de grootste risico’s is de opkomst van slimmere phishingaanvallen. Met behulp van generatieve AI kunnen criminelen foutloze, persoonlijke e-mails schrijven die nauwelijks van echte communicatie te onderscheiden zijn. Dit vergroot de kans dat medewerkers onbewust op een kwaadaardige link klikken of gevoelige informatie delen.
AI-tools worden ook ingezet om malware te ontwikkelen en kwetsbaarheden sneller te vinden. Zelfs zonder diepgaande technische kennis kunnen aanvallers met AI-tools schadelijke code genereren. Ook deepfakes vormen een steeds vaker voorkomend probleem. Nagemaakte stemmen of video’s van leidinggevenden worden gebruikt om medewerkers te misleiden, bijvoorbeeld bij fraude of betalingsverzoeken.
Datalekken door ondoordacht AI-gebruik
Risico’s zoals cyberaanvallen komen van buitenaf, maar steeds meer datalekken ontstaan door menselijke fouten. Doordat medewerkers AI-tools gebruiken zonder duidelijke richtlijnen en bijvoorbeeld vertrouwelijke informatie invoeren in publieke AI-tools, ontstaan datalekken.
Voor organisaties betekent dit verlies van controle over hun data en mogelijke overtreding van privacywetgeving zoals de AVG. Daarom is het belangrijk voor organisaties om duidelijke afspraken te maken over wat er wel en niet gedeeld mag worden via AI. Bewustwording onder medewerkers speelt hierin een grote rol. Medewerkers worden bewust in hun omgang met AI door trainingen te volgen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld AI-trainingen volgen via Startel, de grootste IT-opleider in Noord-Nederland volgens Computable.
De AI Act: nieuwe spelregels voor bedrijven
Sinds 2024 wordt AI gereguleerd in Europa via de AI Act. Deze wet maakt onderscheid tussen AI-toepassingen met laag, hoog en onaanvaardbaar risico. Sommige toepassingen worden verboden, terwijl voor AI met een hoog risico strengere eisen gelden op het gebied van transparantie, veiligheid en menselijk toezicht.
Voor bedrijven betekent dit dat AI-gebruik niet alleen een technische, maar ook een juridische verantwoordelijkheid wordt. Organisaties moeten inzicht hebben in hoe hun AI-systemen werken, welke risico’s ze vormen en hoe ze kunnen voldoen aan de regelgeving. Wie zich hier goed op voorbereidt, voorkomt later problemen.
Wat kunnen bedrijven nu doen?
De inzet van AI vraagt om een bewuste aanpak op het gebied van cybersecurity. Organisaties kunnen risico’s beperken door duidelijke afspraken te maken over het gebruik van AI-toepassingen en door medewerkers te trainen in veilig en verantwoord gebruik.
Belangrijke stappen zijn onder meer het vastleggen van interne richtlijnen, het voorkomen dat gevoelige informatie wordt ingevoerd in publieke AI-systemen en het structureel aandacht besteden aan nieuwe dreigingen en wetgeving. Daarbij geldt dat technische maatregelen alleen niet voldoende zijn: menselijk handelen blijft een bepalende factor in digitale veiligheid.
Om die reden investeren steeds meer organisaties in kennisontwikkeling rondom AI en cybersecurity. Opleiding en bewustwording helpen niet alleen om risico’s te beperken, maar ook om AI strategisch en verantwoord in te zetten. Startel, de persoonlijkste IT-opleider volgens recensies op Google en Springest met 4,8 sterren, ondersteunt bedrijven hierbij met AI-trainingen en cybersecuritytrainingen. De trainingen richten zich op zowel technische als organisatorische vraagstukken.
AI verandert de manier waarop bedrijven werken én hoe cyberbedreigingen ontstaan. De technologie biedt mogelijkheden om beveiliging te versterken, maar vergroot tegelijkertijd de risico’s. Door duidelijke afspraken te maken, medewerkers te trainen en rekening te houden met wetgeving, kunnen organisaties AI veilig en effectief inzetten.
