MIDDEN-GRONINGEN – Herstel van Groningen begint bij mensen, niet bij systemen. Met die boodschap vragen de provincie Groningen en de gemeenten Eemsdelta, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt aandacht voor de positie van inwoners in aanloop naar het commissiedebat Herstel van Groningen op 7 oktober.
In een gezamenlijke brief aan de Tweede Kamer benadrukt de regio dat duizenden Groningers nog altijd wachten op duidelijkheid, schadeherstel, versterking en perspectief. Daarom vragen gemeenten en provincie aandacht voor één fundamentele vraag: slaagt het huidige systeem erin de procedurele last voor inwoners daadwerkelijk te verminderen?
Hoewel de afgelopen jaren belangrijke stappen zijn gezet met de parlementaire enquête, de start van Nij Begun en de afspraken uit de Agenda voor Herstel, ervaren veel inwoners nog dagelijks de gevolgen van aardbevingsschade en versterking. Voor hen gaat herstel niet over organisaties, procedures of regelingen, maar over een veilige woning, duidelijkheid over de toekomst en de mogelijkheid om hun leven weer op te pakken.
Systeem moet aansluiten bij inwoners
Volgens de regio lopen inwoners nog te vaak vast in een complex geheel van regelingen, procedures en betrokken organisaties. Het recente rapport van het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) laat zien dat niet alleen de kwaliteit van beoordelingen aandacht vraagt, maar ook dat bewoners zich regelmatig niet gehoord voelden en genegeerd werden. “De doorlichting van de NCG biedt een belangrijke kans om kritisch te kijken naar hoe het totale systeem van schadeherstel en versterking functioneert. Na al die jaren moeten we ons vooral afvragen wat inwoners daarvan merken. Te veel Groningers wachten nog altijd op duidelijkheid of veiligheid. Het herstelproces moet niet draaien om systemen, maar om mensen. Daarom moeten overheden meer handelen als één overheid en samenwerken vanuit wat inwoners nodig hebben”, zegt Susan Top, gedeputeerde van de provincie.
Tegelijkertijd moet volgens de regio niet worden gewacht met verbeteringen. “Voor inwoners maakt het niet uit welke organisatie verantwoordelijk is. Zij willen weten wanneer hun woning veilig is, wanneer hun schade wordt afgehandeld en wanneer zij verder kunnen met hun leven. Steeds meer mensen verliezen het vertrouwen dat melden, wachten of procederen nog tot een oplossing leidt. Mensen hebben behoefte aan duidelijkheid, snelheid en een aanpak die aansluit bij hun situatie”, zegt Annalies Usmany-Dallinga, wethouder van de gemeente Eemsdelta.
Voorkom nieuwe vertraging
Gemeenten en provincie maken zich daarnaast zorgen over signalen van inwoners en medewerkers van de NCG over de gevolgen van de wet DBA. De regio vindt dat nieuwe onzekerheid over de inzet van medewerkers niet mag leiden tot verdere vertraging voor inwoners die wachten op schadeherstel, versterking of duidelijkheid over de veiligheid van hun woning. Ook vragen gemeenten en provincie nadrukkelijk aandacht voor inwoners in het kerngebied met complexe dossiers en voor bewoners die al lange tijd wachten op duidelijkheid over hun woning.
Eén overheid, één herstelopgave
De regio pleit voor een aanpak waarbij overheden samenwerken als één overheid rond één gezamenlijke herstelopgave. Niet de vraag welke organisatie verantwoordelijk is, maar wat nodig is om inwoners daadwerkelijk verder te helpen, moet daarbij het uitgangspunt zijn.Volgens gemeenten en provincie is herstel pas geslaagd wanneer inwoners ervaren dat hun woning veilig is, hun schade is afgehandeld, zij weer regie hebben over hun leven en het vertrouwen in de overheid is hersteld.
Met de brief vragen gemeenten en provincie Kamerleden om voorstellen niet alleen afzonderlijk te beoordelen, maar ook te kijken naar het totale effect op inwoners. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de opeenstapeling van procedures, beoordelingen en regelingen niet alleen zwaar drukt op inwoners, maar ook negatieve gevolgen heeft voor hun gezondheid en welzijn. Daarom moet het verminderen van die procedurele last volgens de regio centraal staan bij alle besluiten over schadeherstel en versterking.
Finaliteit mag niet ten koste gaan van inwoners
Gemeenten en provincie zijn kritisch op de invoering van voorwaardelijke finaliteit bij maatwerkdossiers door het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG). Inwoners lopen hierdoor het risico dat verborgen of later zichtbare aardbevingsschade niet meer voor vergoeding in aanmerking komt. De regio steunt vereenvoudiging van de schadeafhandeling, maar alleen wanneer die inwoners daadwerkelijk verder helpt en niet ten koste gaat van hun rechtszekerheid. Daarom vragen gemeenten en provincie de Tweede Kamer te waarborgen dat ook toekomstige of eerder niet vastgestelde schade gemeld kan blijven worden.
Brede regionale vertegenwoordiging naar Den Haag
Om het belang van deze boodschap te onderstrepen reist op 7 oktober een brede regionale delegatie van bestuurders en ambtenaren van de provincie Groningen en de vijf versterkingsgemeenten af naar Den Haag om het commissiedebat bij te wonen. Daarmee wil de regio zichtbaar maken dat de aardbevingsproblematiek voor duizenden inwoners nog altijd dagelijkse realiteit is. De boodschap aan de Tweede Kamer is helder: organiseer het herstel vanuit de inwoner en werk gezamenlijk aan het verminderen van de procedurele last. Herstel is pas geslaagd wanneer inwoners minder hoeven te wachten, minder hoeven te procederen en hun leven weer kunnen oppakken.
