Loop op Koningsdag door een willekeurige Groningse wijk en je ziet het verschil zo. De ene vlag hangt keurig in top, de andere zit half om de stok gedraaid of hangt zelfs ondersteboven. Een ondersteboven gehesen driekleur valt meer op dan een goed gehesen exemplaar, alleen niet op de manier die je wilt.
In Nederland bestaan er geen wettelijke regels voor het uithangen van de vlag. Volgens de Rijksoverheid mag je als particulier elke dag van het jaar vlaggen, en je bent nergens strafbaar voor. Wel zijn er gebruiken, een soort ongeschreven etiquette, en die zijn makkelijker dan ze klinken.
Rode baan boven
Het begint bij de juiste kant boven. De Nederlandse vlag hang je horizontaal op met de rode baan bovenaan, het wit in het midden en het blauw onderaan. Klinkt logisch, maar juist hier gaat het geregeld mis als mensen de vlag in de haast verkeerd om aan de stok schuiven, met het blauw ineens bovenaan.
Verder zijn er een paar vaste gewoonten. Een gehesen vlag mag de grond niet raken en het verkeer niet hinderen, ook niet wanneer hij halfstok hangt. En de vlag hoort overdag buiten, niet ‘s nachts. De gewoonte is om bij zonsopgang te hijsen en bij zonsondergang weer binnen te halen, tenzij de vlag goed wordt uitgelicht. Dan mag hij blijven hangen.
Halfstok in de juiste volgorde
Halfstok hangen is het onderdeel waar de meeste mensen over twijfelen. Het bekendste moment is 4 mei, bij de Dodenherdenking, als heel Stad en Ommeland de vlag halfstok hangt. De volgorde is daarbij belangrijk. Je hijst de vlag eerst helemaal in top, en laat hem daarna langzaam en statig zakken tot het midden van de vlag op de helft van de mast hangt. Wil je hem later weghalen, dan hijs je hem eerst weer in top en haal je hem daarna pas naar beneden. Die korte omweg hoort er gewoon bij.
De oranje wimpel
Ook hier bestaat geregeld verwarring over. De wimpel hoort er alleen bij op Koningsdag en op de verjaardagen van koning Willem-Alexander, koningin Máxima, prinses Beatrix en prinses Amalia. Op alle andere dagen, dus ook op Bevrijdingsdag, hangt de vlag zonder wimpel. Wie de officiële vlaginstructie wil nalezen, vindt daar de volledige lijst.
Een laatste gewoonte gaat over de staat van de vlag zelf. Een verkleurde of versleten vlag steek je volgens de etiquette niet uit. Hangt jouw exemplaar er na een paar Koningsdagen en herdenkingen wat sleets bij, dan wil je waarschijnlijk een nieuwe Nederlandse vlag kopen en de oude met pensioen sturen.
Heel ingewikkeld is het dus niet. Met een handvol van die gewoonten hangt jouw vlag er volgend Koningsdag in elk geval beter bij dan die van de buurman die het net niet weet.
