Reizigers gebaat bij unieke samenwerking vervoerders

Reizigers gebaat bij unieke samenwerking vervoerders

Afgelopen mei was het spoor tussen station Europark en station Groningen negen dagen gestremd. Vervoerders en andere partijen werkten vruchtbaar samen om de overlast voor de reizigers zoveel mogelijk te beperken. De unieke samenwerking tussen NS, Arriva, OV-bureau Groningen Drenthe en Qbuzz en medewerking van Groningen Bereikbaar en de gemeente Groningen leidde tot een geslaagde pilot. Er kwam één gezamenlijke pendelbus tussen beide stations, Europapark nam de rol als hoofdstation over en veel reizigers konden vanaf dit punt met de bus naar hun eindbestemming in de stad, waarvoor de buslijnen werden aangepast.

De spoorstremming van zaterdag 8 mei tot maandag 17 mei 2021 was nodig om een spoordek te plaatsen als onderdeel van de werkzaamheden aan Ring Zuid. “Negen dagen was echt het minimum om het nieuwe spoordek in te kunnen schuiven. Korter kon niet,” licht verkeersdeskundige Edwin Papjes van Groningen Bereikbaar toe. De lange stremming van het drukke stuk spoor van slechts 800 meter tussen de twee stations midden in de stad, had nogal wat impact. Alle betrokken partijen stonden dan ook voor een flinke uitdaging om de reizigersstroom goed te kunnen verwerken. Op het traject rijden zowel treinen van NS als Arriva. Beide vervoerders zorgen normaal gesproken onafhankelijk van elkaar voor treinvervangend busvervoer voor hun passagiers. Zo niet tijdens de ‘pilot slim verbussen’. Nu trokken ze samen op.

Handen ineen

Twee afzonderlijke pendelbussen van de twee treinvervoerders over 1,5 kilometer weg tussen Europapark en het hoofdstation was niet wenselijk. Niet alleen vanwege de beperkte halteruimte op Europapark, maar ook omdat het verwarrend kon zijn voor de treinreizigers welke treinvervangende bus te kiezen. Bovendien was het niet logisch om alle treinreizigers met de bus naar het hoofdstation te vervoeren, terwijl een groot deel op weg was naar een eindbestemming in de stad. Dus besloten de trein- en busvervoerders de handen ineen te slaan.

Mooi opgelost

De treinvervoerders zetten één gezamenlijke pendelbus in: een doorbraak. “Om met één treinvervangende bus te gaan rijden was dé oplossing, maar we hadden er geen ervaring mee”, zegt Pim Raaijmakers, manager public affairs Noord-Nederland van NS. “Toch hebben we het opgepakt. We hebben vanuit de reiziger geredeneerd. Aan de achterkant is alles verrekend. Mooi opgelost met z’n allen.” Ook nieuw was de nauwe samenwerking met OV-bureau Groningen Drenthe en Qbuzz. Omdat Europark de functie van hoofdstation overnam, was het logisch vanaf dit punt de passagiers naar de eindbestemming in de stad te vervoeren. Nogal wat treinpassagiers gaan namelijk naar Zernike Campus, ziekenhuis UMCG en Kardinge. “De buslijnen vanaf Europapark naar deze locaties zijn allen de hele dag gaan rijden en ook vaker”, vertelt projectleider Jorne Bonte van het OV-bureau. “Het scheelde de reizigers een overstap en bovendien waren ze sneller op de plaats van bestemming. Qbuzz heeft dus eigenlijk ook gefungeerd als treinvervangend busvervoer.” Ook bijzonder is dat de gewijzigde situatie met de pendelbussen en versterkte buslijnen is opgenomen in de OV-app 9292.

Station Groningen Europapark nam de functie van het hoofdstation over.

Aanvullende eis

De uitdagingen waar alle partijen tegenaan liepen was de beperkte ruimte rondom station Europapark. Er is weinig halteruimte, waardoor passagiers snel moeten kunnen in- en uitstappen voor een goede doorstroming. Dit betekende dat alleen lagevloerbussen geschikt waren. Aanvullende eis was dat de bussen uitstootvrij moesten zijn, dus alleen elektrische bussen en die op waterstof konden worden ingezet. Michel van der Mark, directeur marktontwikkeling bij Qbuzz: “We hebben samen gebouwd aan een goed, alternatief product voor onze reizigers. Slimmer en duurzamer dan voorheen.” Om de overlast zoveel mogelijk te beperken, is ervoor gekozen de spoordekwerkzaamheden uit te voeren in de rustige periode rond de Hemelvaartvakantie. Ook waren er door de coronapandemie ongeveer de helft minder trein- en buspassagiers dan normaal.

Geconstateerd is dat veel treinreizigers lopend of fietsend hun laatste deel van de reis hebben voortgezet. “We hebben 600% meer OV-fietsen verhuurd vanaf Europapark en toch hadden we er nog niet genoeg fietsen”, aldus Raaijmakers.

We hebben samen gebouwd aan een goed, alternatief product voor onze reizigers. Slimmer en duurzamer dan voorheen.

Michel van der Mark (Qbuzz)

Hoogtepunt

Sinds enkele jaren zitten alle vervoerders op uitvoerend en bestuurlijk niveau regelmatig met elkaar om tafel. Van die bestaande samenwerking zijn nu de vruchten geplukt, aldus Bonte. “Zo konden we verregaande afspraken maken waar de reiziger het meest bij gebaat is.” Van der Mark vult hem aan: “Deze buitendienststelling was het hoogtepunt van onze samenwerking. Er is vertrouwen in elkaar.

We hebben voorkomen dat er een overlap is tussen treinvervangende bussen en onze bussen. Er is gebruikgemaakt van bestaande bussen. De essentie was niet geld, maar het belang van de reiziger.” Alle vervoerders beamen dat ze goede afspraken hebben kunnen maken over de financiële afwikkeling.

Evaluatie

Alles heeft veel overleg gevergd, maar uiteindelijk is de pilot succesvol geweest voor de reiziger, concluderen alle partijen. “De reizigers zijn centraal gezet. Het OV was logisch. Er is door de vervoerders niet gestreden over de vraag ‘gaat de reiziger nu met mijn bus of die van jou verder?’ We mogen trots zijn op deze pilot”, aldus Papjes over de evaluatie, waarvoor de vervoerders openlijk data hebben gedeeld. Hieruit kwam naar voren dat ‘slim verbussen’ efficiënt is gebleken. Leerpunten zijn onder andere het uitbreiden van de fietsenstalling en betere verwijsborden naar taxistandplaatsen en kiss & ride. De reizigers moesten wennen aan het feit dat meerdere vervoerders voor het eerst in deze vorm samenwerkten, merkte Justin Rienks, marketeer regio Noord van Arriva. “Reizigers zijn gewoontedieren en worden een tikkeltje onzeker als er geen treinen rijden. Nu was ook het treinvervangend busvervoer nog anders ingericht dan zij gewend zijn. Een voorbeeld was het gebruik van neutrale bebording in plaats van de bekende borden in Arriva- en NS-huisstijl. We hebben geleerd dat we hier nog beter over kunnen en moeten communiceren. De reiziger vanaf het treinperron tot aan de bushalte bij de hand nemen.” Ook kunnen de partijen door de samenwerking van elkaar leren, zegt Rienks. “Als regionale vervoerder kan Arriva snel anticiperen en de kracht van NS ligt in de procesmatige aanpak.” Raaijmakers heeft een tip voor andere regio’s. “Ken elkaar. In Groningen hebben we korte lijnen.”

De reizigers zijn centraal gezet. We mogen trots zijn op deze pilot.

Edwin Papjes (Groningen Bereikbaar)

Fundament

In 2022 is er op het traject opnieuw een spoorstremming en een jaar later nog een omvangrijke. Naast de werkzaamheden aan het spoor door de aanpak van de zuidelijke ringweg, is er het project Groningen Spoorzone waarmee er aan de bereikbaarheid van Groningen wordt gewerkt. Er komt een betere OV-verbinding en een aantrekkelijker station. Hiervoor zijn de komende tijd nog forse ingrepen nodig aan het spoor en het station. Alle partijen zijn blij dat de pilot succesvol is verlopen, vooral voor de reiziger, en willen de samenwerking voortzetten. “Omdat we op een goede manier de handen ineen hebben geslagen, blijven mensen kiezen voor het OV. Er ligt een succesvol fundament waarop we kunnen voortbouwen”, aldus Van der Mark.

Foto/Bron: GinoPress B.V./Groningen Bereikbaar