Opinie

Column: Het gif dat sociale media heet

De jeugd van tegenwoordig ervaart in toenemende mate gevoelens van onrust en depressiviteit.

Het verschil met eerdere generaties is enorm. Hoe kun je dit verklaren? Waarom is de mentale gezondheid van jonge mensen zó hard onderuit gegaan? Ze hebben het druk, hoor ik vaak. Jongeren staan onder hoogspanning. Ze hebben het gevoel van alles te moeten. Het leven voelt als een verplichting. Je moet werken, je moet een huis hebben, een leuke relatie, een mooie auto… Dit onbestemde gevoel van urgentie is iets wat de laatste tijd vaak naar voren komt. Steeds meer jongeren zeggen er bewust voor te kiezen minder te gaan werken, of liever single te willen zijn.

Een veel beter idee: stoppen met sociale media. Een paar jaar geleden was dit nog ondenkbaar, inmiddels zie je een voorzichtige kentering. In een aantal landen is er al een social media-verbod voor kinderen, en het lijkt me helemaal niet zo gek om dit uit te breiden naar volwassenen.
Met alle respect: wat is er sociaal aan sociale media? Oké, via WhatsApp kun je laagdrempelig in contact blijven met de wereld om je heen, dat heeft dan wellicht nog een soort sociale ‘smeerfunctie’. Maar zodra je wat langer met een kritische blik kijkt naar platformen als LinkedIn en Facebook, dan kun je niet anders concluderen dan dat het één grote poppenkast is. De voortdurende diarree aan informatie kent geen grenzen. Log ik nu in dan krijg ik een hele verzameling aan nietszeggende filmpjes voorgeschoteld. Kijk ik over vijf minuten weer, dan is de collectie compleet ververst en begint het feest opnieuw. Het gevolg: de hersenen weten dat er altijd iets nieuws zal zijn en willen alleen maar meer en meer. Met het nieuws is het al net zo erg. Je kijkt op NOS.nl om het nieuws te checken en even later kijk je weer. Naar dezelfde berichten. Er is geen nieuws.

Het verslavende effect van sociale media is gigantisch. Kijk om je heen op een willekeurig station; wat doen mensen die op de trein wachten? Ze kijken op hun telefoon. Niet omdat ze dat willen – ze willen waarschijnlijk liever rustig van het moment genieten – maar omdat ze zo zijn geprogrammeerd. Het brein is geconditioneerd. De bijwerkingen: een permanente staat van onrust, gejaagdheid. Angst. Want het punt van verzadiging bereik je nooit. Het is als een computerspelletje met een statische achtergrond die nooit dichterbij komt.

Als we de toekomstige generaties echt willen helpen dan is het verbieden van sociale media het eerste dat we moeten doen.

Foto: Pixabay (Pexels)