De aangekondigde sluiting van Transcom in Groningen heeft de gevolgen van collectief ontslag dichtbij gebracht. Volgens FNV stond de sluiting gepland voor 1 november 2026 en zouden ongeveer 150 medewerkers hun baan verliezen. De discussie over hun vertrekregeling roept een bredere vraag op: hoe verhouden een sociaal plan en een vaststellingsovereenkomst zich tot elkaar?
CNV meldde in september dat medewerkers van Transcom VSO’s aangeboden kregen. In een vervolgbericht van 18 september schreef de vakbond dat er op dat moment geen sociaal plan met de bonden was afgesloten. Daarmee werd zichtbaar dat gesprekken over collectieve afspraken en individuele ontslagvoorstellen naast elkaar kunnen lopen.
Krijg je zelf bij een reorganisatie een vertrekvoorstel? Dan helpt het om te begrijpen welk document welke afspraken bevat, voordat je ergens mee instemt.
Wat is het verschil tussen een sociaal plan en een VSO?
Een sociaal plan beschrijft regelingen voor een groep medewerkers die door een reorganisatie wordt geraakt. Denk aan een vertrekvergoeding, begeleiding naar ander werk en een scholingsbudget. Welke afspraken voor jou gelden, hangt onder meer af van de werkingssfeer en de voorwaarden van het plan.
Een vaststellingsovereenkomst legt de afspraken tussen jou en je werkgever vast over het beëindigen van jouw dienstverband. Daarin staan bijvoorbeeld je einddatum, de afgesproken vergoeding en de afhandeling van vakantiedagen.
De documenten moeten dus in samenhang worden bekeken. Is er een sociaal plan dat op jou van toepassing is? Dan wil je weten of je individuele voorstel daarop aansluit. Is er alleen een aanbod van je werkgever? Dan is het van belang om te begrijpen wat je precies accepteert.
Een collectief bedrag vraagt om een individuele berekening
Een formule voor een ontslagvergoeding kan duidelijk lijken. Toch weet je pas wat die voor jou betekent als de gegevens en voorwaarden goed zijn verwerkt.
Welke datum geldt als begin van je dienstverband? Welke salarisbestanddelen tellen mee? Is een genoemd bedrag bruto? En staat de vergoeding los van je vakantiegeld en openstaande vakantiedagen?
Bij ontslag met wederzijds goedvinden ontstaat niet automatisch recht op de wettelijke transitievergoeding. Je kunt wel een ontslagvergoeding afspreken en de transitievergoeding als uitgangspunt gebruiken. Juist daarom verdient de berekening in je VSO aandacht.
Je kunt je vaststellingsovereenkomst laten controleren bij VSO Rechtshulp. Daarbij kan ook worden bekeken hoe de individuele afspraken aansluiten op een eventueel toepasselijk sociaal plan.
Scholingsbudget: kijk ook naar de voorwaarden
Een budget voor een opleiding of begeleiding naar ander werk kan helpen bij je volgende stap. Maar het bedrag alleen vertelt niet hoeveel je eraan hebt.
Stel dat een vertrekregeling een scholingsbudget noemt. Kun je daarmee zelf een opleiding kiezen of moet je werkgever vooraf toestemming geven? Tot wanneer mag je het gebruiken? En betaalt je werkgever rechtstreeks aan de opleider of moet je de kosten eerst voorschieten?
Dit is een algemeen voorbeeld, geen beschrijving van de regeling bij Transcom. Het laat zien waarom ook de voorwaarden achter een voorziening duidelijk moeten zijn. Een budget dat op papier beschikbaar is, moet in de praktijk bruikbaar zijn voor jouw plannen.
Beoordeelt UWV ook de vertrekregeling?
Een ontslagprocedure via UWV en een VSO zijn verschillende routes. Bij een VSO stem je samen met je werkgever in met de beëindiging. Bij bedrijfseconomisch ontslag via UWV wordt onder meer beoordeeld of de ontslagreden voldoende is onderbouwd en of aan de ontslagregels is voldaan.
In de update over Transcom benadrukte CNV dat UWV niet beoordeelt of een sociaal plan goed is. De vakbond waarschuwde ook dat de UWV-route niet automatisch een hogere vergoeding oplevert.
Welke route passend is, vraagt daarom om een beoordeling van je eigen omstandigheden en het concrete aanbod.
Wat betekent de slotbepaling voor openstaande afspraken?
Aan het einde van een VSO staat vaak een bepaling over ‘finale kwijting’. Daarmee spreken jij en je werkgever doorgaans af dat er, buiten de vastgelegde afspraken en eventuele uitzonderingen, geen verdere aanspraken meer zijn.
Controleer daarom vóór ondertekening of bijvoorbeeld achterstallig loon, declaraties, een bonus en afspraken uit een toepasselijk sociaal plan goed zijn verwerkt. De precieze formulering bepaalt wat de bepaling omvat.
Ontvang je een vertrekvoorstel, verzamel dan ook je arbeidsovereenkomst, cao en eventuele collectieve vertrekregeling. Via het formulier van VSO Rechtshulp kun je je VSO gratis laten controleren. Zo krijg je uitleg over wat de afspraken voor jouw inkomen en volgende stap betekenen.
