Column: Eenzaam

Column: Eenzaam

COLUMN – Ik ken een oude vrouw die Rita heet. Ze woont in een verzorgingstehuis. Rita loopt iedere dag dezelfde route. Door de hal via de tuin over een grindpad langs een smal watertje. Aan het einde staat een oude eik. Dan draait ze om. “Waarom leef ik nog…”, praat ze zachtjes in zichzelf.

Ze kijkt naar het troosteloze gebouw. Het lijkt wel of er meer stikstof dan zuurstof in de kamers zit. De oudjes vallen de laatste tijd bij bosjes om. Ondanks de goede zorg. Ondanks de COVID-waarschuwingen. Iedere ochtend wordt ze wakker en kijkt de tijd voorbij. Familie en vrienden heeft ze niet. Allemaal overleden. Nieuwe vriendschappen aangaan kost teveel energie. En voor hoelang nog.

Eenzaamheid bij ouderen is een steeds groter probleem. Van de ruim vier miljoen 55-plussers in ons land zegt 1.2 miljoen regelmatig eenzaam te zijn. Van die 1.2 miljoen zijn 200.000 ouderen extreem eenzaam. Dat wil zeggen dat ze eens in de vier weken een sociaal contact hebben. Soms zelfs minder. Eenzaamheid vergroot de kans op ontstekingen, hartkwalen, dementie en verhoogt het sterftecijfer. Het maakt ons ongelukkig. En we krijgen er bijna allemaal mee te maken. Zeker in dit virustijdperk. Zeker met een algehele lockdown. Ik bedoel, waarom houdt geen enkele viroloog rekening met de menselijke eenzaamheid. Virussen leven toch ook niet alleen?

Een op de vier Nederlanders voelt zich tijdens de feestdagen eenzaam. “We moeten in actie komen en laten we het vooral praktisch houden”, zegt Hannelise Tvedt, commandant van het Leger des Heils. Daar heeft ze natuurlijk wel een punt. Ga eens even bij je tante koffiedrinken in plaats van een whatsapp te sturen. Of breng een paar oliebollen bij je alleenstaande buurman. We vinden andere mensen vaak eenzaam. Maar misschien behoren we stiekem ook wel tot die groep.

Staren naar een beeldscherm maakt ons stekeblind voor de echte wereld om ons heen. We worden langzamerhand immuun voor een tedere aanraking en lieve woordjes van een zachte stem. Vroeger discussieerde je met elkaar op straat. Nu klikken ze je weg op Facebook. De selfie die je maakt krijgt een record aan likes. De selfie als symbool voor de eenzaamheid. Omdat je plotseling beseft dat niemand echt wezenlijk geïnteresseerd in je is. Dat een duimpje alleen iets zegt over een virtuele fake vriendschap.

Eenzaamheid betekent met niemand dingen kunnen delen. De schuimende golven langs het strand. De krakende takken van de herfstwind. Nooit zul je de wonderen zien door vier ogen. Investeren in vriendschap kost tijd. En die hebben we niet. We leven alsof ons leven ervan afhangt. Geen tijd te verliezen. Geen tijd voor anderen. Geen tijd voor onszelf.

Wanneer kreeg je voor het laatst die hartelijke handgeschreven brief van een goede vriend. Of dat kattebelletje bij de theepot met; ik hou van jou? Kijk om je heen en herken de eenzaamheid in de ogen van een ander. Sla dan een keer dat duimpje over. Maar reik eens je hand.

Over de auteur

Deze column is geschreven door Ronny Lammers. Ronny schrijft elke zondag een spraakmakende column waarbij hij geen blad voor de mond neemt. Ronny is eigenaar/coach van ITP Institute Tennis Promotion en traint met zijn team alle niveau’s in het noorden van Nederland.

Foto: Ronny Lammers