Column: Pappen en nathouden

Column: Pappen en nathouden

In tijden van mondkapjes en maatregelen blijft de (harde) waarheid vooralsnog buiten schot.

Autoverzekeraars informeren schaamteloos naar postcodes om de premie te bepalen. Geen probleem als je in een vrijstaand kasteel woont, minder leuk als je alleen via een smoezelige galerij de voordeur kan bereiken. Zorgverzekeraars idem dito. Kanker gehad? Kijkt u rustig even verder!

Ik wacht nog altijd op de publieke verontwaardiging over deze zuivere vorm van discriminatie. Natuurlijk: statistieken liegen niet. De kans dat je zijruit wordt ingetikt ligt in de Bijlmer hoger dan in een villawijk in Het Gooi. Wie ooit kanker heeft gehad heeft een verhoogd risico om het opnieuw te krijgen. Dan heb je dus weer behandelingen nodig en die behandelingen kosten geld – allemaal heel logisch.

Maar als we deze schaamte al lang voorbij zijn, en het normaal vinden om mensen te belasten voor zaken die (vaak) buiten hun macht liggen, waarom belasten we mensen dan niet voor dingen waar ze wél invloed op hebben? Waarom is er dan niet zoiets als een frikandellentax, of een barbecuebelasting? Waarom kun je nog altijd voor een habbekrats liters pils inslaan? Waarom is leverworst goedkoop en een spinningbike duur?

Antwoord: omdat we het niet willen. Omdat gezond moeilijk is en ongezond makkelijk. Omdat iedereen het doet. Omdat verandering discipline vergt. Omdat je smaakpapillen liever spareribs hebben dan een partij broccoli.

Terwijl onze regering inzet op mondkapjes en plexiglas, lijkt het alsof datgene waar het allemaal om draait niet gezegd mag worden. Namelijk: dat gezond gedrag loont. Dat het geen sprookje is dat alcohol de hersenen aantast. Dat het niet verstandig is om drie keer per week patat te eten, dat je niet bij de eerste de beste zonnestraal de barbecue moet aansteken – dát is waar het nu over zou moeten gaan. Het zou moeten gaan over preventie in de breedste zin van het woord. Voorkomen is beter dan genezen. Wie fit en vitaal is kan nog steeds slachtoffer worden van een dodelijk virus, maar de kans op een fatale afloop is bij gezonde mensen nihil.

Waarom knikken we alleen maar braaf, en doen we alsof het ons allemaal overkomt? Terwijl we zoveel invloed hebben. Waar is de eigen verantwoordelijkheid? Leuk hoor, die mondkapjes. Maar je geeft iemand met een depressie toch ook geen handleiding over hoe je tot in het einde der tijden kunt leven met stemmingsklachten? En dat noem je dan vervolgens toch ook niet “het nieuwe normaal”?

We kunnen veel beter boeken gaan uitdelen. Kennis verspreiden. Over hoe je voorkomt dat je op een ochtend je buik in je overhemd ziet bungelen. Over hoe je voorkomt dat je op een dag liggend ziekenvervoer nodig hebt. Over hoe je voorkomt dat je op een dag de zin “de operatie is goed verlopen” te horen krijgt. Dáár zou de nadruk op moeten liggen, in plaats van op al dat plexiglas en geïmproviseerd dekzeil bij kassa’s in bouwmarkten. Het is allemaal schijnveiligheid.

De huidige maatregelen in drie woorden samengevat: pappen en nathouden. Meer is het niet. We wachten allemaal gehoorzaam op “de tweede golf”, waarvan niet eens zeker is dat die er komt. In de tussentijd gaan we gewoon door waar we gebleven waren. Net zo vet, net zo zout en net zo achteloos. Als de weegschaal rood uitslaat dan is dat het teken om weg te kijken. We willen van het leven genieten en doen alsof dat alleen kan als je bezopen bent, of als je zoveel gegeten hebt dat je spontaan uit je spijkerbroek scheurt. We doen alsof we onwetend zijn, en nemen het verhoogde risico op hart- en vaatziekten ter kennisgeving aan. We kunnen van alles aan onze gezondheid doen, maar de harde realiteit is dat we daar gewoon geen zin in hebben.

Over de auteur

Deze column is geschreven door Derek Hogeweg. Derek is programmamaker bij OOG Radio en fanatiek wielrenner. Zijn columns gaan over uiteenlopende onderwerpen. In alle gevallen betreft het de mening van een lange man.

Foto: Derek Hogeweg