Column: Italianen kunnen niet van je winnen (1)

Column: Italianen kunnen niet van je winnen (1)

COLUMN – Laten we afspreken dat degene die nu nog niet weet wat een IFR is en hoe dat in verhouding staat tot de A-status gewoon genegeerd kan worden, zodat we daar geen emotie meer aan besteden. Dat we eens een keer afstappen van dat malle idee dat de meeste mensen deugen en dat zo iemand een schaap is of een volger en dat ie nog wel te overtuigen is van de gruwelijke werkelijkheid die op ons afstormt en die naar alle waarschijnlijkheid niet meer te keren is. Dat zo iemand gewoon stom is of in elk geval te lui om in anderhalf jaar een beetje huiswerk te doen. Aartslui dan wel. Te lui om voor de duvel te dansen, zoals mijn moeder dat weleens zei.

Laten we afspreken dat we eens een keer ophouden met al dat emotionele lawaai op de social media. Ja, het is verschrikkelijk en nee, het is niet te stoppen door steeds maar meer en meer informatie in je op te nemen en te delen. En daarmee steeds maar weer op je eigen emoties en die van anderen inwerken terwijl dat totaal geen verschil maakt in de ontwikkelingen die gaande zijn. En dat ik niet hoef uit te leggen wat voor ontwikkelingen dit zijn omdat ik aanneem dat iedereen die meer behoefte had aan ‘cognitive closure’ dan aan onrustig makende waarheidsvinding mijn stukjes niet leest en al lang geleden zich de gemakkelijke zwart-wit werkelijkheid heeft aangemeten die je via het medium Rutte vanuit Davos wordt aangeboden.

Laten we afspreken dat ieder voor zichzelf nu wel een beeld heeft van wat ons verder nog te wachten staat, dat Australië als voorland duidelijk genoeg is en dat dat in omringende landen als Frankrijk en Italië al angstwekkend dichtbij komt. Dat informatievoorziening niet een doel op zichzelf moet zijn, want anders gaan we de geschiedenis in als dat onbegrijpelijk lijdzame volk dat met open ogen de grootste revolutie aller tijden over zich heen heeft laten komen zonder ook maar te proberen een spaak in de wielen te steken. Een demonstratie, hoe massaal ook, heeft slechts twee functies: het geeft je het versterkende gevoel dat je op dit ene punt niet alleen staat (wat helemaal niet verkeerd is) en met een beetje mazzel wordt het punt dat je wilt maken een klein beetje meer zichtbaar. Maar een demonstratie is geen spaak in de wielen. Geen streep in het zand. Geen krachtig ‘tot hier en niet verder’.

En omdat er geen streep in het zand is getrokken is er al veel meer gebied prijsgegeven dan zou moeten. Men wou het beschaafd spelen, maar aangezien de tegenpartij al van bij het begin niet meer volgens de regels speelt is elke rechtszaak bij voorbaat al verloren. En is de grappenmakerij van de hofnar geworden eigenlijk, want wie speelt er nu zo’n wedstrijd als je van tevoren weet dat er vals gespeeld wordt en je het toch niet gaat winnen? Het effect van het netjes spelen volgens het oude normaal is dat je tijd zit te rekken voor de uitrol van de Reset. Het is uiteindelijk vluchtdenken als je meent volgens de rechtsspraak nog iets te kunnen tegenhouden. Je vraagt je af of Krispijn en anderen er zelf wel in geloven als ze zeggen: “Met elke verloren zaak komt er weer een stukje informatie boven water, dat is winst”. Nou nee, daar zit geen winst in. Als het doel van het verzamelen van informatie het verkrijgen van nog meer informatie is, dan weet je dat je goed fout zit. Wat er werkelijk gebeurt is dat met elke verloren rechtszaak de nieuwe orde zich steviger in de realiteit vestigt. Met elke verloren zaak wordt dat nieuwe normaal bevestigd. Dát is wat er gebeurt.

Nu is er wel degelijk een behoorlijke massa mensen in beroering (die in de officiële pers stelselmatig gemarginaliseerd wordt; waar 200.000 mensen samenkomen kunnen zij er niet onderuit dit toch te melden, maar maken hier dan 10.000 van en de intellectuele zwaargewichten binnen deze minderheid van toch gauw anderhalf miljoen mensen heb ik nog nooit in een praatprogramma uitgenodigd gezien), maar deze lijkt versplinterd in allerlei verschillende thema-groepen waardoor veel van de acties die ondernomen worden toch weer weggemoffeld kunnen worden in de staatsmedia (en wie nu nog niet snapt dat de NOS als zodanig betiteld moet worden zit eigenlijk bloot te geven dat ie de laatste anderhalf jaar zijn huiswerk niet heeft gedaan).

Datgene wat je dan aan de andere kant de ‘tegenbeweging’ zou kunnen noemen blinkt uit in een compleet gebrek aan organisatie en leiderschap. En ja, ook uit deze hoek komen weleens irritante uitspraken, maar de opmerking die mij een tijdje geleden het meest jeukte kwam van Ad Broere, die in één van zijn stukken kortweg betoogde: “Geen leiders”. Dit lag in het verlengde van het denken over een alternatieve optie, namelijk de parallelle samenleving, ofwel zelfvoorzienendheid en lokaal produceren. “Je moet het zelf doen”, jaja. Het zijn nogal arrogante uitspraken richting de mensen die de uitsluiting met rasse schreden zien naderen en vier hoog op een flatje toch weinig mogelijkheden zien tot zo’n zelfvoorzienendheid. Laat staan dat je ervaring hebt met het autonoom opwekken van energie, het aanleggen van een moestuin en het geld hebt voor allerlei investeringen die dit mogelijk moeten maken. Red je er maar mee.

De zwakte is dat er uiteindelijk geen brede beweging is. Het is niet zo dat er mensen worden uitgesloten, maar als je denkt dat het Nieuw Westland van Bob de Wit iets voor jou is zal je toch met iets moeten aankomen waar zij van Nieuw Westland ook iets aan hebben. Het is zoiets als een IT-bedrijf dat adverteert met ‘we nemen iedereen aan zolang ze maar handig met Photoshop zijn’. Wat er aan oppositie is denkt voornamelijk in termen van zaken waar ze twee jaar geleden ook al mee bezig waren, de hun reeds bekende toko dus. Niemand lijkt van z’n hobby af te stappen en blijft dus nog steeds door z’n oude bril kijken, een bril die niet geheel verstoken is van eigenbelang. En die dus ook niet in staat zijn om de mensen van vier hoog op een flatje mee op sleeptouw te nemen. Die mensen weten al genoeg en hoeven niet nog meer informatie, die willen weten van mogelijkheden.

Eén van de onvergetelijke uitspraken van Johan Cruijff is: “Italianen kunnen niet van je winnen, je kunt echter wel van ze verliezen”. Als je in plaats van Italianen hier nu eens de kapitalistische elite noemt dan valt zo’n uitspraak hier wel redelijk toe te passen: het neoliberalisme, of roofkapitalisme, zoals dat zo langzamerhand vervormd is geworden, stikt van de tegenstellingen omdat het nou eenmaal op competitie is gebouwd. Dus al vergelijkend met voetbal kun je zeggen dat het eigenlijk geen sterk team is, want niet hecht, samenwerking binnen het kapitalisme is niets anders dan tijdelijke verbondjes tussen spelers die slechts hun eigenbelang zien (overheden en corporaties en corporaties onderling). De tactieken worden niet gehinderd door ethische bezwaren, zolang er geen wetgeving is die hun inkadert staat niets hun in de weg. De afwezigheid van ethiek moet wel op den duur leiden tot dwang, het sturen en vormen van mensen als productiefactor van de corporaties.

Het ene moment botst Monsanto tegen Europese regelgeving aan, het andere moment laat het zich opslokken door Bayer en weet zijn producten via die vermomming wel weer te slijten. Het kapitalisme zoals dat uiteindelijk geworden is laat zich niets meer gelegen liggen aan de beperkende invloed van overheden en nationale constituties. Laat staan dat ze iets hebben met volksaard of cultuur. Musk omzeilt de cao’s in Duitsland als hij daar productielijnen neerpoot, evenals Amazon die Nederland voorziet van producten maar dat wel doet vanuit een opslaglocatie net over de grens bij Limburg. Ondanks dat de Gatesen, Musken, Zuckerbergs, Sorossen en al die andere miljardairs en transnationale gigant-bedrijven elkaar de strot zullen afbijten als ze de kans krijgen, zijn ze ondertussen eerst bezig het bouwwerk van onze economie en constitutie af te breken. Kijk naar Rutte en je weet dat de regering er niet voor is om jou hiertegen te beschermen, die presteerde het vorig jaar om het op te nemen voor het verdienmodel van de testlocaties terwijl duizenden bedrijven in de schulden raakten waar ze de komende jaren nog niet vanaf komen, als ze tenminste niet omvallen.

Deze week is dan met de QR-code weer een grote stap genomen in het ontmenselijken van het oude paradigma ten behoeve van een efficiëntere controle- en segregatiemaatschappij. De ‘tegenbeweging’ spant weer een rechtszaak aan, is verontwaardigd en emotioneel op de diverse sociale platforms, met elke zin die ze typen de oligarchen waartegen ze zeggen te ‘strijden’ nog rijker makend en staat zondag weer in Amsterdam een groep te demonstreren. Heel lief met gele parapluutjes en hopelijk wat dichterbij het centrum dan de Zuidas. Hoop doet blijkbaar leven, maar ik heb in al die tijd lui als Grapperhaus en de Jonge nog niet één graad zien bijdraaien. De agenda waar we zo de mond vol van hebben wordt nog steeds volgens schema uitgerold, dus je moet je op enig moment toch wel een keer de vraag stellen of degenen die het leiderschap gekaapt hebben (Engel, de Wit, Hulleman, Pasquino en noem ze maar op) wel serieus te nemen zijn. En mocht je het antwoord op die vraag uit mijn mond willen horen, dan is dat: nee, ik denk niet dat we die voortrekkers en andere lui die voornamelijk bezig zijn met zichtbaar zijn serieus moeten nemen. Want om hier hoop uit te putten had ik in de afgelopen twintig (!) maanden toch minstens een keer een resultaat willen zien, een rechterlijke uitspraak die het beleid blokkeerde, een actie die kleine zelfstandigen en creatief volk hun broodwinning terug zou geven, een zekere minister die wegens schuld aan doodslag achter tralies was gezet, ik noem maar even wat.

Dus om dat gevoel van een niet-werkende halfzachte aanpak eens te doorbreken, zal ik op deze plek eens wat andere ideeën opgooien:

  • Het creatieve gehalte van degenen die de middelen hebben om iets te organiseren beperkt zich tot het binnen de lijntjes kleuren (het is niet voor niets dat de term ‘controlled opposition’ vaker valt dan je lief is): als je in staat bent om, zoals afgelopen zomer, zo’n 200.000 mensen op de been te brengen, waarom dan netjes hier vergunningen voor aanvragen en overlegjes plegen met de gemeente? Zorg es een keer écht voor trammelant en deel die duizenden mensen op in twee of drie groepen die je op hetzelfde moment in twee of drie verschillende steden laat demonstreren. De politie heeft niet genoeg manschappen (een probleem dat net als in de zorg door beleid van Rutte is veroorzaakt) om in meerdere steden tegelijk de orde te handhaven, dus je kunt gaan lopen waar je wilt en es een keer écht zichtbaar zijn: hoe vreedzaam je ook blijft rondlopen, men zal schande van spreken van de manier waarop je dit hebt gedaan; waarmee je dus des te zichtbaarder bent geworden. De oppositie loopt bijkans op z’n tenen om maar geen negatieve publiciteit te veroorzaken, wat echter toch wel gebeurt, dus waar ben je bang voor?
  • In tegenstelling tot wat de oppositie propageert, dat je zelf als individu sterk moet zijn (Viruswaarheid bood zelfs een workshop aan over hoe je mentaal overeind kunt blijven) denk ik dat het alleen maar gezond is als we ons eindelijk eens een keer gaan organiseren. En dan kun je beginnen op een heel simpel niveau: voor veel mensen was het heel zwaar om telkens die strijd aan te gaan om mondkaploos te gaan winkelen. En dat is ook niet te doen eigenlijk: als jij in je eentje geconfronteerd wordt met een bedrijfsleider of een boa sta je in feite als menselijk individu tegen een heel groot systeem aan te praten. Die bedrijfsleider of boa vertegenwoordigen alleen maar dat systeem en staan daar slechts ten dele voor zichzelf. Dat is een ongelijke strijd, dus als die regels in supermarkten en andere plekken er weer komen zoek dan contact met gelijkgestemden in de buurt en spreek af om samen die boodschappen te gaan doen. Zelfs voor de meest zelfbewuste types geldt domweg: door de groep sta je sterker, zelfs als die groep uit slechts twee personen bestaat.
  • En mocht het zo zijn dat je een grotere groep bij elkaar weet te krijgen (zeg vanaf zo’n acht personen) spreek dan af dat je elke week groepsgewijs (maar wel telkens op een ander tijdstip) die boodschappen gaat doen. Houd het niet bij eenmalig, maar maak er een wekelijkse routine van.

Misschien sta je nu nog wel sterk genoeg, maar bedenk eens of je over een jaar in Australische toestanden nog steeds zo fier kunt zijn. Wees dat vóór en knoop meer contacten aan, vooral ook met mensen die niet zo fier kunnen zijn. En stap uit de digitale wereld als je dit soort zaken wilt organiseren, voor je sociale welzijn is het sowieso beter om in het echt met elkaar te communiceren, maar je wilt ook uit de sfeer van controle blijven. En in plaats van al dat virtuele gepraat over verbinding kun je daar na al die tijd ook een keer inhoud aan geven. Dat scheelt misschien ook in de hoeveelheid fatale depressies en zelfmoorden, ik heb daar nu wel een keer genoeg van dichtbij van meegemaakt.

Over de auteur

Hielke de Boer heeft meer dan dertig jaar in de financiële sector gewerkt bij zowel internationaal opererende bedrijven als kleine sociaal-culturele instellingen. Zijn columns betrekken de maatschappelijke ontwikkelingen in een context van geopolitiek, culturele verschijnselen en historische achtergronden.

Foto: Tiedo Groeneveld