Column: Tattoo you

Column: Tattoo you

COLUMN – Toen ik al enige dagen de trotse drager was van een draken-tattoo, bedacht ik pas dat dit nu een uitstekende remedie was om ongelukken, zoals mijn laatste relatie die zes jaar duurde, mede te helpen voorkomen. Ik bezit namelijk enkele eigenschappen die zo’n type dame liever niet wil zien en horen en om dat te ontwijken had zij diverse gesprekstechnieken in huis: dwars over je heen praten als je midden in je eerste zin zit, gewoon niet reageren op wat je zojuist gezegd hebt en een compleet andere draai geven aan een onwelgevallig thema zodat het beter in haar straatje paste. Feitelijk is zo iemand bezig je eigenheid weg te gummen, ze willen niet zien wie je werkelijk bent omdat dat niet strookt met wat ze op je geprojecteerd hebben. Ze hebben geen boodschap aan wat je uit jezelf te bieden hebt, alleen het eigenbelang wordt gediend. Nou heeft dat specifieke type zoals mijn ex veelal een waaier aan vooroordelen en kleinburgerlijke benepenheden waar een tattoo ter grootte van je bovenarm niet in past. In gedachten zei ik nog tegen haar ‘gum deze maar eens weg’ en moest grinniken omdat ik precies weet met wat voor afgrijzen zij naar de draak op mijn lijf zou kijken.

De associatie met die andere naald in je arm ligt natuurlijk gauw voor de hand, maar het verschil is wel dat je een tattoo meestentijds neemt vanuit een eigen, oorspronkelijke gedachte. Niemand die je dit aanpraat, niemand die drang of dwang uitoefent, of je moet je al begeven in een subcircuit of een sekte waar men van je eist dat je je aan bepaalde codes houdt en er een zekere loyaliteit van je wordt verlangd; waar zo’n ‘brandmerk’ dan het symbool van wordt. Aangezien de prik van de GGD verhipte dun onderbouwd wordt gaat het toch meer in de richting van een dergelijk ritueel en dan zijn we nog maar één stap verwijderd van de associatie met een geloof. Ik denk maar zo dat veel mensen misschien onbewust toch eigenlijk heel graag bij een sekte horen, met alle saamhorigheid, ritueeltjes en symboliek die daarbij horen. Dat is een vrije keuze en daar moet je ze maar lekker in laten.

De oppervlakkigheid die hierbij hoort past verder ook wel in dit tijdsgewricht waarin mensen je de oren van de kop kunnen kletsen omdat ze zonder veel discriminatie een rijstebrijberg aan informatie tot zich nemen, maar het antwoord al schuldig moeten blijven als je ze twee gerichte vragen stelt. Waardoor ze gedreven of gestimuleerd worden kunnen ze daarnaast ook maar moeilijk aangeven als je ze vraagt om in hun antwoord ‘de ander’ even niet te noemen. Wat dat betreft valt het natuurlijk wat tegen, want vanouds was het altijd zo dat mensen in een sekte iets wisten wat jij niet wist, maar met de huidige dwang om je aan te sluiten is de kennis van degenen die het inwijdingsritueel hebben ondergaan toch stuitend oppervlakkig. De charme van de aanwezigheid van een mysterie ontbreekt hier helaas. Geprikten weten over ’t algemeen verhipte weinig en als ze al iets weten hoor je de praatjes van Osterhaus en de Jonge er dwars doorheen. Als een watermerk dat zo dominant aanwezig is dat de foto waar het om gaat eigenlijk niet meer te zien is. Enige originaliteit, laat staan een eigen rationele redenering, is er niet meer in te ontdekken.

Voor zulke mensen met zo’n plat bewustzijn is mijn draak slechts een ‘leuk plaatje’. Alleen al het feit dat het zo’n twintig jaar in beslag heeft genomen om tot juist déze keuze te komen zegt hun helemaal niets. Mijn draak heeft dieptes, dimensies, een verhaal waarvan ik ter illustratie even één facet zal toelichten: het ei dat door de draak wordt beschermd. Een ei is iets dat in wording is, iets levends waarvan je echter nog niet kunt weten wat het uiteindelijk in de wereld zal brengen: de toekomst. Door het yin en yang-achtige symbool weet je echter wel van waaruit die toekomst geboren wordt: het mannelijke en het vrouwelijke creëren samen dat nieuwe. Met opzet bestaat mijn yin en yang-symbool uit drie elementen: de samenkomst van het vrouwelijke en het mannelijke krijgt pas betekenis als er een derde element uit voortkomt, hetzij puur biologisch door het procreëren van een kind, hetzij anderszins door de vruchten van hun gezamenlijke inspanning om iets op te bouwen. In zeldzame gevallen kan het ook in metafysische zin waarin een vrouw en een man elkaar inspireren op creatief vlak en elkaar wederzijds versterken als persoon. Van die dingen. Zo zie je maar dat er achter zo’n ‘leuk plaatje’ een wereld van beschouwingen en levenservaring kan zitten.

Individueler kun je ’t bijna niet krijgen, je eigen levensbeschouwing als het ware in je huid gekerfd. Vooralsnog voor altijd, tenzij je de achterdeur in gedachten hebt dat de tattoo met moderne technieken wel weer weggefaserd kan worden. Maar in mijn ogen is dat eenzelfde soort lafheid als wanneer je als man je laat steriliseren met de gedachte dat dat, als jou dat zo uitkomt, wel weer gerepareerd kan worden. Wat je door laat knippen kun je later wel weer aan elkaar knopen, zoiets. Hoe dan ook, als je zoals ik er twintig jaar over gedaan hebt om tot zo’n resolute keuze te komen dan dringt het bijzondere karakter wellicht ook beter tot je door. Het lange rijpingsproces draagt ertoe bij dat de kans dat er een tweede komt erg klein is en dat het, ondanks dat het tegenwoordig zo’n trend is, volstrekt eigen, individueel en uniek is. En met de gedachte aan zelfbeschikkingsrecht is het een bijzondere ervaring om dat recht dan ook zo aan den lijve te voelen.

Een verbod op …

In het verlengde van dergelijke en andere overdenkingen trek ik dan mijn wenkbrauwen op als ik in het nieuws lees dat per 1 januari 2022 de tattoo-artiesten te maken krijgen met nieuwe regels. Veel nieuwe regels. De meest ingrijpende maatregel is het verbod op het gebruik van allerlei stoffen bij het tatoeëren, wat er in de praktijk op neerkomt dat vooral blauwe en groene inkt niet meer gebruikt mogen worden. Er wordt niet uitgesloten dat andere inkten ook worden verboden. De teneur van deze boodschap is iets waar men tegenwoordig in grossiert. In dit geval komt dat dan uit de koker van het Europese Chemische Agentschap (ECA), een achterkleinkind van het IG Farben dat zwaar gecollaboreerd heeft met het nazi-regime met o.a. de levering van Zyklon-B en hierop nooit is aangesproken of vervolgd, maar na de oorlog vrolijk is doorgegaan middels allerlei opsplitsingen in bijvoorbeeld het ons bekende Bayer. Die zo groot is dat ze ongetwijfeld hun belangen vertegenwoordigd zien in het eerder genoemde ECA. Groepen als Europeans United vechten al langer de invloed van lobbygroepen in de EU aan, alleen al aan het landelijke beleid kun je aflezen dat er een scheef evenwicht is ontstaan tussen het behartigen van de belangen van grote corporaties en die van de individuele burger ten gunste van de eerste. En in de media is dat evenwicht helemaal zoek: iemand met bewezen zakelijke belangenverstrengeling als Ab Osterhaus krijgt een prominent podium aangeboden, terwijl mensen als Flavio Pasquino, Karel van Wolferen of Kees van der Pijl, die het belang van de individuele burger vertegenwoordigen, subiet geweerd worden van de vaderlandse televisie.

Datzelfde ECA komt dan met de geruststellende mededeling dat mensen die al een kleurentattoeage hebben zich niet direct zorgen hoeven te maken: het risico op complicaties door de chemische kleurstoffen doet zich pas voor als die stoffen gaan ‘bewegen’ in het lichaam, wat pas gebeurt als iemand de tattoo weer laat verwijderen (lafheid wordt dus afgestraft, mind you!). Het inktpigment kan zich dan verplaatsen waardoor het in de bloedbaan terecht komt.

Er zijn geen gevallen bekend van een dergelijke vergiftiging, voor zover ik kon nagaan, dus het gevaar van deze kleurstoffen wordt hiermee wel aardig theoretisch. Het wordt hiermee een gotspe van historische proporties als je bedenkt dat die andere prik bij miljoenen mensen gezet wordt en er al bewezen nadelige effecten zijn geconstateerd omdat, in tegenstelling tot de tattoo, het zogenaamde vaccin niet in de bovenarm blijft en allerlei bijwerkingen veroorzaakt zoals een verstoorde menstruatiecyclus, die in dát geval afgedaan worden als een risico van geen belang. Een logisch nadenkend persoon zou moeten kunnen concluderen dat hier met twee maten gemeten wordt en dat er een zoveelste aanval plaatsvindt op zaken die in het verlengde liggen van het vormen van je eigen mening en je eigen identiteit.

Ik zeg het wel vaker: als je dergelijke grote discrepanties waarneemt als dit meten met twee maten moet je even je focus wegtrekken van waar ‘ze’ je aandacht willen hebben, in dit geval de vermeende giftigheid van de kleurstoffen, en bedenken of er misschien ook politieke motivaties in het spel kunnen zijn. Tel je het hele scala aan maatregelen en technische veranderingen bij elkaar op, dan zie je dat ze allemaal één ding gemeen hebben: ze dringen zich in je persoonlijke levenssfeer in en creëren een matrix waarbinnen je veelal non-verbaal verteld wordt wat je wel en wat je niet mag denken en doen. Als je niet veel leeft heb je daar nog niet veel van gemerkt, maar iemand die waarneemt heeft al opgemerkt dat op het podium voornamelijk nog de oppervlakkige lolbroeken en vermaaks-artiesten zijn teruggekeerd en de werkelijk creatieve (en daarmee kritische) geesten van het culturele podium geweerd worden. Als je ’t zou moeten samenvatten in slechts enkele woorden dan is het dat er een aanval plaatsvindt op je eigenheid en authenticiteit. Het idee van een ‘maakbare samenleving’ is bij degenen die aan de knoppen ervan kunnen draaien compleet doorgeslagen en hun lange vingers beroeren zelfs het eens zo marginale, maar vrije circuit van de tattoo-artiesten. De giftigheid van de psychologische beïnvloeding overtreft verre de vrijwel theoretische nadelen van de kleurstoffen die zij gebruiken.

Over de auteur

Hielke de Boer heeft meer dan dertig jaar in de financiële sector gewerkt bij zowel internationaal opererende bedrijven als kleine sociaal-culturele instellingen. Zijn columns betrekken de maatschappelijke ontwikkelingen in een context van geopolitiek, culturele verschijnselen en historische achtergronden.

Foto: Hielke de Boer