‘Eenzijdige belichting leidt tot verdeeldheid in niemands belang’

‘Eenzijdige belichting leidt tot verdeeldheid in niemands belang’

COLUMN – Sociale klasse is bepalender voor de hoeveelheid discriminatie in iemands leven.

Het inlevings- en relativeringsvermogen van de medemens lijkt tot een minimum gedaald. Zo liet Baudet afgelopen week zien totaal geen notie te hebben van wat aardbevingsschade met iemands leven kan doen. Het klopt dat mensen niet direct als mussen dood van het dak vallen. Echter als je huis dermate beschadigd is, dat het onverkoopbaar is, remt dat op alle vlakken je leven en kansen. Je wordt dan als het ware een gevangene in je eigen huis, wat uiteindelijk ook voor genoeg mensen hun psychische en lichamelijke gezondheid funest wordt. Een sluipmoordenaar die tergend langzaam het leven uit je zuigt.

Het is niet Baudet’s oplossing die per se zorgelijk is, maar de wijze waarop hij zich uit. Totaal geen blijk geeft over wat voor impact de aardbevingen in Groningen op mensen hebben en met name de wijze hoe de overheid van lokaal tot landelijk hiermee omgaat, die mensen sloopt. De scheur die je volgens Baudet in een weekend kan oplossen, zijn de scheuren op de lijst van TCMG waarmee media en Nederlandse overheid iedereen willen laten geloven dat alle Groningers worden geholpen. De werkelijkheid is dat slechts een fractie wordt geholpen en vooral niet degenen met de grootste schades. Die worden op mensonterende wijze genegeerd en gemarginaliseerd.

Maar Baudet is zeer zeker niet de enige die op dergelijke wijze Nederland niet vooruit helpt. Zihni Özdil presteert het bijvoorbeeld om het neerhalen van standbeelden te omschrijven als een teken van een vreedzame democratie onder het mom van ‘het is gewoon maar een stuk steen’. Huizen zijn ook maar stenen. Mag je dan de huizen vernielen van al degenen waar je het niet met eens bent? Nog treuriger is dat dit soort figuren alle zendtijd krijgen Op1. Wat zou er gebeuren als er geen belastinggeld meer zou gaan naar de publieke omroep? Zou dit vele mensen uit ellende verheffen, omdat dan de aandacht niet meer gaat naar hun verdeel en heers praktijken?

Ook Sylvana Simons, rapper Akwasi en aanverwanten, houden hun verdienmodel vooral in stand door het zaaien van maatschappelijke onrust. Ze lijken geheel niet bekommerd om wie dan ook. Ze mogen dan mogelijk wel eens in hun leven enige turbulentie hebben ervaren, dat betekent niet dat levensellende alleen voorbehouden is aan hen, omdat ze een bepaalde kleur hebben. Ondanks mogelijk levensleed, zitten zij daarentegen wel een pak steviger in hun slappe was dan menig ander gekleurd of blank iemand. Er zijn maar weinig mensen die het lukt om met hun gezicht op televisie te komen en ook nog eens primetime oproer te mogen kraaien. De meeste gewone mensen die het lukt om op televisie te komen, worden meestal minder fraai in beeld gebracht, maar eerder misbruikt als puppet om als brood en spelen aan het volk gevoerd te worden.

Dat racisme wordt aangekaart is niks mis mee. Dat je dat doet tijdens een lockdown, terwijl het al sinds mensenheugenis speelt, maakt het moment onlegitiem. De eenzijdige belichting in de samenleving, waarin blank per definitie racistisch zou zijn, draagt alleen maar bij aan meer verdeeldheid en zal eerder leiden tot meer racisme. Er zijn genoeg mensen die dagdagelijks voor hun medemens opkomen als die negatief bejegend wordt om welke reden dan ook. Deze vorm van beschaving, die sommigen haarfijn beheersen, is niet voorbehouden aan een bepaalde huidskleur. Voor hen is het vanzelfsprekend en zij ontberen de narcistische trekken om het van de daken te schreeuwen hoe een grote weldoeners ze wel niet zijn. Zij weten dat de wereld veranderen bij jezelf begint, in de vorm van voorleven.

Het is hypocriet om Zwarte Piet als racistisch weg te zetten en wit geschilderde geisha’s, Afrikaanse volkeren en aboriginals als cultuur. Dat is meten met twee maten. Mensen beschilderen zich niet om anderen te kwetsen. Als je Zwarte Piet in vraag stelt, zal je daarmee dus wereldwijd soortgelijke culturele tradities in vraag moeten stellen.

Het is onjuist om de term ‘bleekscheet’ als pesten te classificeren, maar als iets soortgelijks gezegd wordt tegen iemand van kleur dit per definitie als racisme te bestempelen. Je maakt je kind er ook niet gelukkiger van om alles wat in zijn of haar leven mis gaat te classificeren als racisme. Je voedt dan het beeld dat allen die een bepaalde huidskleur hebben volledig racistisch zijn. Racistisch bejegenen en bejegend worden is niet voorbehouden aan één huidskleur. Het komt overal ter wereld voor en mogelijk wel juist het minst in de landen waar nu standbeelden worden vernield.

Ook heerst er een soort illusie dat diversiteitsbeleid de oplossing zou zijn. De werkelijkheid is vaak een pak weerbarstiger. Want door het toekennen van een soort ‘positief privilege’ aan mensen vanwege bepaalde uiterlijke kenmerken, plak je daarmee ook het etiket dat degene het anders niet alleen redt.

De sector Industrie en Nijverheid zou het minst aan diversiteitsbeleid doen en het Openbaar bestuur het meest. Het ontbreken van dergelijk beleid zegt echter niets over hoe divers een personeelsbestand is. De realiteit zou wel eens volledig tegenovergesteld kunnen zijn. Zit er überhaupt iemand te wachten op sollicitatievragen waarin gevraagd wordt naar je seksleven, zodat de personeelsfunctionaris beter kan sturen op een divers lhbtiqapc personeelsbestand? Zou het niet zo kunnen zijn, dat als je het juist niet wilt weten, je wel eens tot een veel diverser resultaat kunt komen, omdat de meeste mensen gewoonweg niet met hun seksualiteit te koop lopen en het ook geen enkele toegevoegde waarde heeft voor de functie waarop je solliciteert? Zo zou het ook niet moeten boeien wat iemands huidskleur is. Voor werkgevers is het vooral van belang dat je competent bent voor de functie en betrouwbaar.

Het is ook een grote misvatting dat een donkere huidskleur en/of etnische afkomst, de bepalende factor is als het gaat om (rascistische) discriminatie. Ook Westerse blanken worden wel eens (racistisch) gediscrimineerd, (onbewust) negatief bejegend in Europa, gewoonweg omdat mensen nu eenmaal van elkaar verschillen.

De sociale klasse waarin je geboren en getogen bent lijkt vele malen bepalender voor de ontberingen die je voor je kiezen zal krijgen in je leven. Aan de onderkant van de samenleving geboren worden, of je nu blank bent of een andere huidskleur hebt, maakt dat je veel harder moet knokken om hetzelfde te bereiken als iemand die op een hogere trede in zijn leven is gestart. Er zijn genoeg blanken, die heel wat discriminatie en vernedering hebben geslikt om te komen waar ze nu staan. Maar dat zie je meestal niet aan deze mensen af. Dat ze telkens weer opgestaan zijn en hun rug hebben gerecht om weer door te gaan ondanks alle klappen, is zeer sterk bepalend voor hun succes van vandaag.

De generalisatie dat blanken per definitie hun luxebaantje maar in hun schoot hebben geworpen gekregen, doet daarmee een grote groep tekort. Dat zonder gêne wordt gesteld dat ze hun baan maar moeten inleveren voor meer diversiteit, is uiterst misplaatst. En die luxebaantjes waarover diegenen met misnoegen spreken, is vaak werk waaraan bepaalde verantwoordelijkheden verbonden zijn waarvoor je opnieuw veel moet incasseren. Maar het is natuurlijk makkelijker om je te laten verblinden door een strak pak.

Ze mogen er dan overdag strak bijlopen, het kan best zijn dat de rest van hun leven er een pak minder rooskleurig uitziet, terwijl de postbode wel in een villa woont. Niet omdat ze niet met geld kunnen omgaan, maar nog steeds de rekeningen betalen voor de start in hun leven waarbij niemand om hen gaf. En de overheid het hen ook niet makkelijker maakt, want die kijkt niet naar het verleden als die belasting heft, alleen naar het loonstrookje van nu dat verre van laat zien wat het leven voor iemand daadwerkelijk inhoudt. Dit overkomt ook blanke mensen, veel meer dan iedereen denkt, wilt toegeven. Dat past echter niet binnen het narratief van het huidige racismedebat.

De aardbevingen die Baudet bagatelliseert, verscheuren ook de graanrepubliek in Oost-Groningen. Oost-Groningers die voornamelijk blank zijn, worden ook al decennialang in alle politieke lagen gemarginaliseerd en achtergesteld. Zij zijn geheel niet ‘privileged’. In achterstandswijken wonen ook blanke gezinnen die in armoede leven. Door bepaalde landen en culturen word je als blanke vrouw als koopwaar gezien en een hoer die je zonder toestemming mag betasten. Die landen en culturen noemen het cultuur. Vele blanke vrouwen denken daar anders over.

Als vrouw zijn er per definitie altijd wel mensen die vinden dat je niet goed genoeg bent. Of je nu fulltime thuis bent voor de kinderen of fulltime werkt. Altijd wel mensen die het nodig vinden om afgunstig te zijn naar anderen en een stok in de wielen te steken. Misschien is het beste antwoord dan wel je te realiseren dat de kans groot is dat je iemand bent waarop de ander jaloers is of dat de ander zich zo slecht voelt dat hij een ander nodig heeft om te kleineren omdat hij dan denkt dat hij zich zo beter zal voelen. Wat kan het jou schelen wat de buren doen, als jij lekker in je vel zit? Dat interesseert je dan toch ook geen mallemoer! Als evenwichtig mens vind je het juist leuk als een ander gelukkig is en dat gun je de ander ook. Zelfs als jouw leven minder mee zit, omdat je weet dat jouw ellende niet het gevolg is van de ander zijn geluk. Deze ongelijkheid is nu even zo, maar dat neemt niet weg dat iedereen morgen wel eens geluk kan hebben. Het ophouden met verdeeldheid zaaien, zal die kans daarop veel eerder vergroten.

Over de auteur

Deze column is geschreven door ing. Vicki Van Lommel. Van Lommel schrijft over duurzaamheid, klimaat, energie, circulaire economie, politiek en samenleving.

Foto: Vicki Van Lommel