‘De Nederlandse overheid heeft Groningers genoeg leed aangedaan’

‘De Nederlandse overheid heeft Groningers genoeg leed aangedaan’

COLUMN – Terwijl in Nederland een humanitaire ramp plaatsvindt, hebben politici alleen aandacht voor wat over de grens afspeelt.

Zeg me hoe de overheid met haar bevolking omgaat en ik zeg je wie ze is. 

Eind augustus legde het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) de afhandeling van zo’n 1.250 schademeldingen tijdelijk stil. Eerst moet het onderzoeksinstituut TNO en de Technische Universiteit Delft advies uitbrengen over of de schade aan woningen aan de rand van het Groningenveld en de gasopslag bij Norg het gevolg is van aardbevingen of het gevolg van een diepe bodemdaling of -stijging. Dat zorgde voor de zoveelste keer voor heel wat onrust, ditmaal bij bewoners die aan de rand van aardbevingsgebied wonen. Voor een deel van hen kon de adrenalinespiegel voor de zoveelste keer weer zakken, nadat bleek dat ze niet binnen de aangegeven contouren vielen. Helaas mogelijk voor velen van hen van korte duur.

In het begin van de corona lockdown werden alle eerste schadeopnames uitgesteld. Toen deze opnames rond de zomer weer werden opgepakt, kregen bewoners een brief dat de eerste 15 maanden wachttijd verstreken waren en met dezelfde termijn verlengd zou worden, zonder enige mogelijkheid tot bezwaar. Kort daarna kregen ze een brief dat al hun schademeldingen samengevoegd en afgehandeld zouden worden als één melding. Op dit moment valt bij de eerste bewoners, van degenen die aan de rand van aardbevingsgebied wonen en die buiten het TNO onderzoek vallen, een afwijzing in de brievenbus en het nieuws gaat als een lopend vuurtje door het gebied heen, dat het zeker niet de laatste afwijzingen zullen zijn. Op dit soort momenten lijkt de mondelinge nieuwsverspreiding nog steeds sneller te gaan dan enig digitaal communicatiemedium. 

Zonder dat enige inspecteur ooit is langsgeweest om in levende lijve te beoordelen wat voor schade een woning heeft, worden (zeer) ernstige schademeldingen afgewezen. Het gaat hierbij niet om woningen met een haarscheurtje, maar woningen waarbij geen muur meer zonder scheur is, niet zonder meerdere verzakkingen en de laatste maanden deze mensen zoveel nieuwe scheuren zien verschijnen, dat ze zich afvragen of ze nog mogen leven in plaats van alleen maar schade melden. Er valt letterlijk niet meer tegenop te dweilen. Woningen die eens comfortabel warm waren, zijn nu zo lek als een mandje, huizen die bijna in de sloot kukelen, bewoners die wekelijks staan te soppen om de schimmel uit de kinderkamer weg te houden, mensen die al jaren in hun woonkamer slapen omdat er geen gezonde slaapkamer meer overblijft, ratten en muizen die het zich nu laten welgevallen dat ze makkelijk in huizen kunnen binnendringen, muren die geen jaar meer trekken om overeind te blijven… De hele jeugd van kinderen in het gebied die wordt overschaduwd door een overheid die haar verantwoordelijkheid telkenmale op onmenselijke wijze in het aardbevingsdossier juridisch weet af te schuiven. Mensen met chronische ziekten door de stress die ermee gepaard gaat en in een enkel geval iemand die erdoor haast de dood in de ogen kijkt. Het is schrijnend en iedereen zwijgt. Het is onmenselijk en niemand doet iets. Het is wreed en de politiek gaat weer over tot de orde van de dag. Hoelang nog? Hoeveel mensen moeten er hun jeugd, relatie, werk, gezondheid aan verliezen? Hoeveel mensen moeten er dood, beste regering, Tweede Kamer… Hoe lang gaat u uw jaarlijkse PR bezoekjes in Groninger aardbevingsgebied nog volhouden, premier Rutte? Hoeveel Groningers gaat u de dood injagen, minister-president?

En hoelang blijven andere mensen in Nederland nog wegkijken? Groningen is Nederland. Groningen is de provincie waarop Nederland decennia welvarend heeft kunnen teren vanwege de aardgasbaten. Verdienen ze geen loyaliteit vanuit het land?

Hier wonen mensen, grootouders, ouders, kinderen. Zijn ze te min Sigrid Kaag, Jesse Klaver, Lodewijk Asscher, Bram van Ojik, Sophie in ’t Veld, Joël Voordewind, Sadet Karabulut, Jarno van Straaten? Hebben ze de verkeerde huidskleur, afkomst, dialect? Passen ze niet in jullie politieke frame waardoor jullie op Twitter alleen de mond vol hebben van zogenaamde vluchtelingen in kamp Moria op Lesbos? Er vindt verdomme een humanitaire ramp in Nederland plaats en het enige wat jullie kunnen bedenken is het zielig vinden van mensen die er zelf voor kozen om hun papieren weg te gooien en op illegale wijze naar Europa te dobberen om op onwettelijke wijze de vluchtelingenstatus aan te vragen. Het gaat er niet om dat Nederlanders zogenaamd geen vluchtelingen willen helpen. Het gaat erom dat de meeste Nederlanders geen profiteurs willen helpen die zich voordoen als vluchteling, waardoor zelfs echte vluchtelingen een steeds groter risico zijn om aangeschoten wild te worden in Nederland, omdat veiligheid in het gedrang komt doordat er onvoldoende controle is op of criminelen onze landsgrenzen kruisen. 

Maar welke Groninger denkt u dat zelf heeft gekozen voor aardbevingen? Inderdaad geen, want aardbevingen overkomen je als je zelf met je hand niet aan de gaskraan staat. Merendeel van jullie zijn politici van linkse partijen, waarop deze Groningers al circa 75 jaar stemmen en het enige wat jullie hen tot nu toe geboden hebben is niks. Los van de aardbevingen niet eens enig economisch toekomstperspectief. Mensen in Oost-Groningen bijvoorbeeld worden door jullie alleen maar gedrenkt in afhankelijkheid. Alsof Groningers met de grootste schades structureel in een waterboarding wurggreep worden gehouden waarbij de overheid als beul er genoegen in lijkt te scheppen. En als het niet zo is, dan dringt de tijd dat daden het tegendeel bewijzen en dat er enig inlevingsvermogen bij politici begint te ontstaan hoe daadwerkelijk inhumaan jullie handelen. Vandaag zou het einde moeten zijn van deze ellende die mensen zoals jij en ik worden aangedaan. Hoe moeilijk kan een Gronings generaal pardon zijn als jullie al jaren veel te veel geld verspillen, dat vooral in de zakken van allerlei bureaus en adviseurs verdwijnt? Dit zijn volwassenen en kinderen van vlees en bloed, waarover jullie zich nog steeds verbazen waarom hun vertrouwen in de overheid onder nul is gezakt. Dat wantrouwen is echter helemaal niet vreemd als je dag in dag uit zo moet leven en mensonterend wordt behandeld.

Een aanmerkelijk deel van deze mensen op de rand van aardbevingsgebied wordt dus op dit moment afgewezen, zonder dat iemand van enige betrokken instantie ze ooit in de ogen heeft gekeken. Een Panel van deskundigen heeft een advies uitgebracht aan het IMG over de toepassing van het ‘vage’ bewijsvermoeden uit het Burgerlijk Wetboek. Over wie in dit panel zit, laat IMG de afgewezen bewoners in het ongewisse. Gezien het om een juridisch advies gaat, geldt hier een sterk vermoeden dat het hier voornamelijk moet gaan om meesters in de rechten. Drie van de zes leden van het panel blijken dat inderdaad ook te zijn. Verder zetelt in het panel nog een schade-expert en een docent aan de TU Delft, Ir. P.C. van Staalduinen, die in het verleden betrokken was bij de samenvoeging van de 12 regionale Kamers van Koophandel en tevens een onafhankelijk onderzoek in 2018 had verricht naar de bouwkundige schade in Groningen, begeleid door een nog onafhankelijkere groep van onder andere Gasunie, NAM en Ministerie van Economische Zaken. Laatste lid van het Panel is Ir. W.A.B. Meiborg, gespecialiseerd in grondmechanica en funderingstechnieken. 

Meiborg is de kleinzoon met precies dezelfde initialen als zijn grootvader, ingenieur en wetenschapper ‘Willem Beton’ die in 1963 al had gewaarschuwd dat er grote verzakkingen werden verwacht door de Groninger aardgaswinning. Hij werd echter hiervoor verketterd door de NAM. In zijn ingezonden brief aan het Nieuwsblad van het Noorden waarschuwde hij: “Belangrijke bedragen zullen gereserveerd moeten worden voor allerlei te duchten calamiteiten.” Hij voorspelde verzakkingen door héél Groningen, van in sommige gevallen een meter

Meiborg sr. zou zijn rehabilitatie niet meer meemaken. Kleinzoon Meiborg zei daarover in 2015: “In 1967 is mijn grootvader overleden. In onze familie zijn we hem natuurlijk nooit vergeten, want elke keer als er weer wat aan de hand is, denken we aan hem. Zie je wel dat opa gelijk had, zeggen we dan tegen elkaar.”

Echter nu kleinzoon Meiborg zelf als onderdeel van het Panel van deskundigen het IMG adviseert, lijkt hij toch niet meer zo overtuigd van het gelijk van zijn grootvader. Immers waar Meiborg sr. sprak over schade door héél Groningen, spreken de afwijzingen tot schadevergoeding die gestoeld zijn op een advies waaraan Meiborg jr. heeft bijgedragen dat hartgrondig tegen. 

Ook de regering toont al lange tijd weinig blijk ervan dat zij ten aanzien van de aardbevingsschades verantwoordelijk is, ondanks minister de Pous op 4 oktober 1962 in het Kamerdebat over de aardgasnota zie dat de gaslagen in Groningen bijna 3000 meter diep lagen, “in goed gekonsolideerde formaties”. De omstandigheden in Groningen waren gunstiger dan in Californië. “Zou er toch schade ontstaan,” sloot de minister af, “dan zouden de maatschappijen op grond van de mijnwet hiervoor verantwoordelijk zijn.”

58 jaar na dato valt er echter maar weinig verantwoordelijkheidszin te bekennen bij het Nederlandse kabinet. De bewoners buiten de vastgestelde aardbevingscontouren kunnen geen beroep doen op de omgekeerde bewijslast, waardoor ze zelf maar moeten bewijzen dat de schade aan hun huizen het gevolg is van aardbevingen. 

Het IMG doet er in navolging van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen en het Centrum Veilig Wonen alles aan om haar prestaties op te leuken door zettingsscheuren in nieuwbouwwoningen onterecht te vergoeden, kleine schades in een flits af te handelen, grote schades administratief per woning tot één melding te reduceren om vervolgens op basis van een theoretische papieren werkelijkheid deze zwaar gedupeerde bewoners af te wijzen zonder enige inspectie. Zo zal 2020 als topjaar van schadeafhandeling in de boeken worden geschreven. Het creatief boekhouden op basis van modellen dat de overheid al eerder tentoonspreidde bij klimaat en corona, lijkt zo’n succesverhaal voor de overheid, dat ze dit maar al te graag ook inzetten om Groningers hun leven op alle aspecten te ontwrichten. Het zal hun een worst wezen dat de hoofdherinnering in hun jeugd van kinderen zal bestaan uit een huis vol scheuren.

In de brief van afwijzing staat dat er alleen aan het vermoeden van bewijs wordt voldaan dat aardbevingen de oorzaak zijn als aan volgende twee voorwaarden wordt voldaan:

  • Uw pand ligt boven het Groninger gasveld of de opslag van Norg, of binnen zes kilometer erbuiten.
  • Voordat er schade ontstaan is, is er een aardbeving binnen het Groninger gasveld of de gasopslag van Norg geweest met een dusdanige trillingssterkte dat die schade kan hebben veroorzaakt. 

Voor die trillingssterkte baseert het IMG zich op het model: ‘Empirical ground motion prediction method for small earthquakes’.

Bij de berekening van de trillingssterkte is als uitgangssituatie gekozen voor de 15 bevingen van afgelopen 20 jaar met de grootste magnitude. Het is echter maar de vraag of het terecht is dat dit ook voor de rand van het aardbevingsgebied wordt gebruikt, gezien het meer voor de hand liggend is dat bevingen die dichterbij de betreffende woningen hebben plaatsgevonden wel schade hebben opgeleverd vanwege de kortere afstand tot het woonobject, ondanks er bij die bevingen dan sprake is van een iets lagere magnitude. 

Het is eveneens opmerkelijk dat de IMG stelt dat er geen bewijsvermoeden is enkel op basis van een theorie. Hoe kan het namelijk dat huizen op dit moment maandelijks verder scheuren, terwijl bewoners, die al decennia in het gebied wonen, collectief aangeven dat deze schade geen gevolg is van droogte, een dijk, zwaar verkeer, slecht onderhoud en ga zo maar door. 

Ook blijkt dat vorig jaar ookal bewoners op deze wijze zijn afgewezen. Nadat ze binnen zes weken een bezwaar daarop hadden ingediend, mogen ze nu pas na ruim negen maanden nog een keer hun bezwaar toelichten. Stel dat deze bewoners hun bezwaar dan toch erkend wordt, mogen ze dan weer 15 maanden of langer wachten voordat er mogelijk een keer een ‘deskundige’ op de stoep verschijnt voor een eerste schadeopname? 

Zelfs bewoners die eerst de kosten van nieuwbouw maar op zichzelf willen nemen in afwachting van de afhandeling van deze juridische mallemolen, wordt het onmogelijk gemaakt, omdat de IMG niet accepteert dat bewoners zelf, in overleg met IMG, een expert in de hand nemen om alvast een eerste schadeopname te doen, zodat er in ieder geval gesloopt kan worden en bewoners zichzelf en hun kinderen in zekere zin al een nieuwe gezonde start kunnen geven.

Telkenmale weer bewijst de overheid geen enkel greintje menselijkheid in zich te hebben, ook in het aardbevingsdossier. En is het opmerkelijk dat er steeds maar weer mensen te vinden zijn die in ruil voor geld, Groningers in al hun ellende, in naam van IMG, nog een schop nageven. Je vraagt je af waarom Groningers nog feitelijk evenredig belastingen moeten betalen. Als je ziet hoe in het achterland van bepaalde Groningse gemeenten zelfs de wegen voor hun gescheurde en verzakte huizen, evenveel schade vertonen en ze ook niet op bescherming hoeven te rekenen ten aanzien van wegpiraten die plankgas door hun dorpen sjezen, waarom moet je dan als inwoner van Nederland nog belasting betalen? Ook openbaar vervoer ontbreekt gewoonweg in delen van het gebied, voorzieningen zijn er steeds minder en kwalitatief onderwijs, werk en zorg voornamelijk nog in de stad Groningen. Groningers laten ze al jaren in de kou staan en als een stel psychopaten foltert de overheid deze mensen nog eens met het afgedragen belastinggeld waarvoor deze bewoners zelf hard hebben gewerkt en strijkt de aardgasbaten op waarvan in ieder geval Groningers niet de vruchten hebben geplukt.

In het kader van corona vertoont de regering geen greintje aarzeling om het geld te laten rollen en een groeifonds waarbij een niet democratisch verkozen elite mag bepalen hoe nog te verdienen belastinggeld besteed zal worden, drukt men er ook gewoonweg door ondanks dat daar vorig jaar vanuit de samenleving weerstand tegen was. Maar om als overheid je verantwoordelijkheid te nemen, waarover minister de Pous in 1962 over sprak, dan doen ze alsof hun neus bloed en geven ze je nog een trap na. Evenals de Verenigde Naties die het vooral druk hebben met het voeren van identiteitspolitiek in Nederland. Dan zie of hoor je ook de Nationale Postcodeloterij niet. Die financiert liever leugenachtige ‘Urgenda’propaganda waarop de overheid maar al te graag los lijkt te gaan met creatief klimaatboekhouden, om zo over de rug van de belastingbetaler nog meer te graaien, zonder enig mandaat. Want als één ding zeker is: het mandaat voor onmenselijk beleid heeft de bevolking nooit afgegeven!

  • Heeft u dezelfde brief van afwijzing van het IMG ontvangen zonder dat eerst schadeopname plaatsvond;
  • Wacht u op de uitkomsten van het TNO onderzoek;
  • Heeft u een brief van het IMG ontvangen waarin staat dat al uw schademeldingen als één in behandeling worden genomen;
  • Heeft u een brief van het IMG ontvangen dat de wachttijd van 15 maanden wordt verlengd;
  • Lijdt uw gezondheid zwaar onder langdurige afhandeling van aardbevingsschade;
  • Loopt uw schadeafhandeling al meer dan 2 jaar of;
  • Wil u alvast eerst op eigen kosten nieuwbouw plegen, maar wordt een schadeopname u onthouden?

Mail mij hierover op groningenrocks@freepeoplemedia.com. Kent u iemand die dit doormaakt, deel dit artikel en informeer elkaar over deze oproep. 

Over de auteur

Deze column is geschreven door ing. Vicki Van Lommel. Van Lommel is columnist, onderzoeks- en wetenschapsjournalist en schrijft onder andere over duurzaamheid, klimaat, energie, circulaire economie, politiek en samenleving. Founder freepeoplemedia.com.

Foto: Vicki Van Lommel